Dibe Vurmak: Burjuvazinin Sınırı Var mı?

-

 


Dibe Vurmak: Burjuvazinin Sınırı Var mı?


Yaklaşık kırk yıl önce, bir arkadaş sohbetinde sormuştum:

“Gerçekten sosyalist bir sistem dünyada pratiğe geçebilir mi?”


Cevap netti, neredeyse kehanet gibi:

“Burjuvazi dibine kadar yaşanmadan olmaz.”


O gün bu cümleyi biraz abartılı, biraz da romantik bulmuştum.

Bugün ise dönüp bakıyorum:

Belki de fazla iyimsermişiz; çünkü burjuvazi, “dip” kavramını bile aşağı doğru genişletmiş durumda.


Skandal Değil, Sistem


Epstein olayı, tekil bir ahlaksızlık hikâyesi değil.

Bir “çürük elma” masalı hiç değil.

Sermaye sahipleri, siyasetçiler, istihbarat çevreleri, medya patronları…

Gücün olduğu her yerden izler taşıyan,

İnsan bedeninin –hatta çocuk bedeninin–

bir pazarlık nesnesine dönüştüğü bir ağdan söz ediyoruz.


Bu noktada durup sormak gerekiyor:

Bu sadece bireysel sapkınlık mı,

yoksa sınırsız gücün denetimsiz kaldığında vardığı yer mi?

Eğer bu tabloya hâlâ “istisna” diyorsak,

sorun olaylarda değil, bakış açımızdadır.


Marks’ı Yeniden Okumak Gerekiyor


Marks burjuvaziyi ahlaken yargılamaz.

Onu bir tarihsel sınıf olarak analiz eder.

Ve der ki:

Kendi çıkarının önünde hiçbir kutsal tanımaz.


Bugün yaşananlar, bu tespitin güncellenmiş hâlidir.

Sermaye artık sadece emeği değil,

mahremiyeti, bedeni, veriyi, suçu ve sessizliği de satın alıyor.


Epstein dosyaları bize şunu gösteriyor:

Burjuvazi artık sadece sömürmüyor;

karanlığı da örgütlüyor.


Proleterya Nerede?


Asıl soru burada başlıyor.

Bu kadar açık bir çürüme karşısında,

neden hâlâ bu kadar dağınığız?

Neden hâlâ “izleyici”yiz?

Proleterya uzun süredir sadece yoksullaştırılmıyor; aynı zamanda parçalanıyor, yalnızlaştırılıyor ve hafızasızlaştırılıyor.

Oysa sınıf olmak, sadece aynı yerde çalışmak değil;

aynı kaderin farkına varmaktır.


“Mümkün mü?” Değil, “Zorunlu mu?”


Bugün sosyalizm sorusu hâlâ şöyle soruluyor:

“Mümkün mü?”

Belki de yanlış soru bu.

Asıl soru şudur:

Bu düzene başka bir cevap üretmek zorunlu değil mi?

Çünkü mesele artık eşitlik ideali değil sadece;

insan onurunun hayatta kalma meselesi.


Dibe Vurmak Bir Son mu?


Tarih şunu öğretir:

Dibe vurmak bazen çöküş değil,

bilincin uyanış noktasıdır.

Ama bu kendiliğinden olmaz.

Örgütlenme ister.

Dayanışma ister.

Ve en çok da korkmamayı.

Hak verilmez.

Hak, talep edilir.

Gerekirse alınır.


Belki de bugün yaşadıklarımız,

kırk yıl önce duyduğum o cümlenin gecikmiş teyididir:

Burjuvazi dibine kadar yaşandı.

Şimdi sıra, proleteryanın kendine gelmesinde.


Hanife Dikbıyık 

04. Şubat 2026

Balıkesir 

© HanifeDikbıyık — Bu metinden kısa alıntılar, yazar adı ve kaynak belirtilerek yapılabilir. Metnin tamamı ya da önemli bir bölümü izinsiz çoğaltılamaz.


Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

Sahnesiz Tiyatro: Balıkesir’de Amatör Olmak

-
Resim
  Sahnesiz Tiyatro: Balıkesir’de Amatör Olmak Balıkesir’de tiyatro var. Ama sahnesi her zaman yok. Provasını yapacak yer bulamayan, dekorunu evinde saklayan, kostümünü kendi diken, metnini gece yazan insanların tiyatrosu bu. Adına “amatör” deniyor. Oysa bu kelime çoğu zaman yanlış anlaşılıyor. Amatörlük, eksiklik değil; çoğu zaman imkânsızlık içinde ısrar etmektir. Balıkesir’de bir tiyatro festivali yapılıyor. Bu, kıymetli bir şey. Ama şu da bir gerçek: Bu festivalin yükünü büyük ölçüde gönüllü çalışan amatör tiyatrolar taşıyor. İlçelerin gençlik tiyatroları, bağımsız topluluklar… Ücretsiz çalışan, kendi cebinden harcayan, sadece üretmek isteyen insanlar. Biz de onlardan biriyiz. Hiçbir ödenek almadan, hiçbir maddi destek görmeden, kendi imkânlarımızla hazırladığımız oyunları bu festivalin bir parçası olarak sahneledik. Belediyenin kültürel etkinliğine katkı sunduk. Karşılığında ne bekledik? Büyük şeyler değil. Bir teşekkür, bir kayıt, bir cümle. Geçen yıl bir bardak su bile ikram ...
Devamı

Ben Yapabiliyorum. Yine de Satın Alıyorum.

-
Resim
Ben Yapabiliyorum. Yine de Satın Alıyorum. Annem derdi ki: “Kadın kırkında tam kadın olur.” Çünkü on beşinde başlar öğrenmeye. Ev idaresi, çocuk, bütçe, mutfak, sabır… Yirmi beş yıl geçer. Kadın pişer. Ben kırkı geçtim. Çok şey biliyorum. Kanaviçe biliyorum. Etamin biliyorum. Yorgan dikmesini biliyorum. Zeytin kurarım, turşu basarım, salça yaparım. Sarma sararım. Kek, börek, poğaça, baklava yaparım. Örgü örerim. Ama her bildiğimi yapmıyorum. Salçayı bazen satın alıyorum. Sarmayı hanımeli pazarından alıyorum. Poğaçayı fırından alıyorum. Çünkü biliyorum ki: Bilmek, satın almamayı gerektirmez. Bir şeyi yapabiliyor olmak, onu yapanın emeğini değersizleştirme hakkı vermez. Geçen gün standımda bir kadın ördüğüm bir ürünün fotoğrafını çekmek istedi. “Torunuma örerim,” dedi. Çekebilirsin dedim. Kul razı geldi. Allah razı gelir mi, orasını bilemem. Çünkü ipi alırken para veriyoruz. Ama emeğe gelince “Ben de yaparım” diyoruz. Oysa mesele yapabilmek değil. Mesele şudur: Bir kadının zamanına değer...
Devamı

Bir Milat Sabahı

-
Resim
 Bir Milat Sabahı Bugün 1 Şubat 2026. Bu tarihi özel kılan büyük bir olay olmadı aslında. Ama içimde bir şeyin yerine oturduğunu net bir şekilde hissettim. Bir süredir Kurtlarla Koşan Kadınlar kitabını okuyorum. Ağır ağır. Acele etmeden. Bazen günde beş sayfa, bazen on sayfa, bazen sadece bir sayfa. Özellikle Kırmızı Ayakkabılar bölümünde uzun zamandır oyalanıyorum. Sanki bitirmem gerekmiyormuş gibi. Bu süreçte rüyalarla da daha yakından ilgilenmeye çalışıyordum. Rüyaları en ince ayrıntısına kadar hatırlamaya, hiçbir detayı kaçırmamaya, sonra da bunları yazıya dökmeye… Çünkü hep şuna inanmıştım: Mesaj detayda gizlidir. Ama bu çaba beni her zaman rahatlatmadı. Bazen rüyayı hatırlayamıyordum. Bazen bir kısmı aklımda kalıyor, bir kısmı kayboluyordu. Eksik olunca yazmak da anlamsız geliyordu. Ve yazamadığımda, sanki bir şeyleri doğru yapamıyormuşum gibi hissediyordum. Bugün Bu sabah uyandığımda farklı bir şey oldu. Rüyayı detaylarıyla hatırlamaya çalışmadım. Kim vardı, ne oldu, nerede ...
Devamı